در صحبت از S&OP و IBP، یک خطای رایج این است که سازمان‌ها تلاش می‌کنند یکباره به کامل‌ترین شکل فرایند برسند. نتیجه معمولاً یک ساختار پرزحمت است که کسی از آن استفاده نمی‌کند. مدل بلوغ (Maturity Model) به جای آن، مسیر تدریجی تعریف می‌کند و کمک می‌کند هر سازمان بداند الان کجاست و گام واقع‌بینانه‌ی بعدی کدام است.
یک مدل ساده پنج‌سطحی را می‌توان این‌گونه توصیف کرد. در سطح اول، برنامه‌ریزی پراکنده و واکنشی است: هر واحد برنامه‌ی خود را دارد و هماهنگی غیررسمی است. در سطح دوم، یک جلسه‌ی دوره‌ای وجود دارد اما بیشتر گزارش‌دهی است. در سطح سوم، چرخه‌ی ماهانه با تصمیم‌های مکتوب و مالک مشخص اجرا می‌شود. در سطح چهارم، برنامه‌ی عملیاتی به مالی و راهبرد پیوند خورده است. در سطح پنجم، سناریوسازی و تصمیم‌های راهبردی بخشی از چرخه‌اند (IBP).
برای تشخیص سطح، به نشانه‌های رفتاری نگاه کنید نه ادعاها. آیا پیش‌بینی تقاضا یک عدد توافق‌شده است یا هر واحد عدد خودش را دارد؟ آیا جلسه‌ی S&OP تصمیم‌های مکتوب با مالک تولید می‌کند؟ آیا محدودیت‌های ظرفیت و تامین در برنامه دیده می‌شوند؟ آیا خروجی با بودجه‌ی مالی مقایسه می‌شود؟ هر پاسخ «خیر» یک نشانه‌ی سطحی است که هنوز به آن نرسیده‌اید.
یک آزمون ساده: به سه جلسه‌ی اخیر نگاه کنید و بشمارید چند تصمیم مکتوب با مالک و مهلت گرفته شده است. اگر نزدیک صفر است، فرایند عملاً در سطح دو (گزارش‌دهی) است، حتی اگر جلسه‌ها منظم باشند. این معیار از هر پرسش‌نامه‌ای مستقیم‌تر است.
قاعده‌ی مهم این است که از سطح فعلی یک گام بالا بروید، نه دو یا سه گام. سازمانی که هنوز جلسه‌ی آن به گزارش‌دهی محدود است، با افزودن سناریوسازی راهبردی چیزی به دست نمی‌آورد؛ باید ابتدا مالکیت تصمیم و پیش‌بینی توافق‌شده را برقرار کند. هر سطح بر پایه‌ی سطح قبلی ساخته می‌شود و پرش از آن، فرایندی شکننده می‌سازد.
گام بعدی را بر اساس بزرگ‌ترین شکاف انتخاب کنید. اگر پیش‌بینی هر واحد جداگانه است، اولویت با یک پیش‌بینی توافقی است. اگر تصمیم‌ها مکتوب نمی‌شوند، با قالب تصمیم و پیگیری شروع کنید. اگر برنامه با محدودیت ظرفیت چک نمی‌شود، آن را به چرخه اضافه کنید. چرخه‌ی ۹۰ روزه‌ی اجرا، که در مقاله‌ی دیگر معرفی کردیم، قالب مناسبی برای یک گام است.
اشتباه رایج، استفاده از مدل بلوغ به‌عنوان رتبه‌بندی برای نمایش به مدیریت است. هدف تشخیص است نه امتیاز. سازمان در سطح سه با تصمیم‌های واقعی از سازمان در سطح چهار با جلسات شکلی بهتر است. مدل را برای انتخاب اقدام بعدی به کار ببرید و هر شش تا دوازده ماه دوباره ارزیابی کنید.
نقطه‌ی شروع عملی: امروز پنج پرسش را به صورت صادقانه پاسخ دهید — پیش‌بینی توافق‌شده؟ تصمیم‌های مکتوب؟ مالک مشخص؟ محدودیت‌های ظرفیت؟ ارتباط با مالی؟ — و اولین پاسخ «خیر» را به‌عنوان گام بعدی خود انتخاب کنید.