SCM LAB
بازگشت به بینش‌هاعملیات

انتخاب روش حمل: چرا ارزان‌ترین کرایه همیشه ارزان‌ترین گزینه نیست؟

·

انتخاب روش حمل: چرا ارزان‌ترین کرایه همیشه ارزان‌ترین گزینه نیست؟

انتخاب روش حمل معمولاً بر اساس مقایسه‌ی کرایه انجام می‌شود: دریا از جاده ارزان‌تر است، جاده از هوا. اما کرایه فقط یکی از اجزای هزینه است. روش‌های کندتر موجودی در راه بیشتری ایجاد می‌کنند، به موجودی ایمنی بیشتری نیاز دارند، و معمولاً نوسان زمان تحویل بیشتری دارند. همه‌ی این‌ها هزینه‌ای است که در برگه‌ی کرایه نمی‌آید.

هزینه‌ی کل لجستیک برای یک روش حمل شامل کرایه، هزینه‌ی نگهداری موجودی در راه (ارزش کالا ضرب در نرخ سرمایه ضرب در زمان حمل)، هزینه‌ی موجودی ایمنی اضافی ناشی از نوسان زمان تحویل، هزینه‌ی بسته‌بندی و آسیب، و در برخی موارد هزینه‌ی از دست رفتن فروش به‌دلیل تاخیر است. وقتی همه‌ی این‌ها را جمع می‌کنید، برای کالاهای با ارزش بالا یا نیاز به پاسخ سریع، روش‌های گران‌تر و سریع‌تر ممکن است ارزان‌تر شوند.

قاعده‌ی کلی: هرچه ارزش هر واحد کالا بالاتر و تقاضا پرنوسان‌تر باشد، سرعت و قابلیت اطمینان وزن بیشتری می‌گیرد. برای کالاهای حجیم و کم‌ارزش و با تقاضای پایدار (مثل مواد خام فله)، کرایه‌ی پایین غالب است و روش‌های کند مناسب‌اند. کالاهای ارزشمند، فاسدشدنی یا با چرخه‌ی عمر کوتاه به روش سریع‌تر نیاز دارند.

موضوع دیگر، اندازه‌ی محموله است. روش‌های ارزان معمولاً به محموله‌های بزرگ‌تر نیاز دارند تا اقتصادی شوند (کانتینر کامل، واگن کامل). این یعنی سفارش‌های بزرگ‌تر و کم‌تکرارتر، که موجودی چرخه‌ای بیشتری ایجاد می‌کنند و ممکن است با سیاست موجودی شما سازگار نباشند. تصمیم حمل و تصمیم اندازه‌ی سفارش به هم وابسته‌اند و باید با هم بررسی شوند، نه جداگانه.

روش‌های ترکیبی (Intermodal)، مثل ترکیب دریا و جاده یا ریل و جاده، اغلب تعادل خوبی میان هزینه و زمان می‌دهند، به شرط اینکه نقاط انتقال بین حالت‌ها هماهنگ باشند. نوسان زمان تحویل در این نقاط (انتظار برای کشتی، ازدحام بندر، ترخیص) معمولاً بخش بزرگی از عدم‌قطعیت کل است و باید جداگانه اندازه‌گیری شود.

اشتباه رایج، مقایسه‌ی کرایه‌ی هر واحد بدون در نظر گرفتن نوسان است. روشی که میانگین ۲۰ روز ولی بازه‌ی ۱۵ تا ۴۰ روز دارد، از روشی که ثابت ۲۵ روز است، موجودی ایمنی بیشتری می‌طلبد. اشتباه دیگر، انتخاب یک روش برای همه‌ی اقلام. تصمیم را به‌ازای هر خانواده‌ی کالا با توجه به ارزش و فوریت بگیرید، و برای شرایط اضطراری یک مسیر هوایی یا سریع از پیش توافق‌شده داشته باشید.

نقطه‌ی شروع عملی: برای سه قلم مهم که امروز با روش ارزان حمل می‌شوند، یک جدول هزینه‌ی کل بسازید — کرایه، موجودی در راه، موجودی ایمنی اضافی — و با روش سریع‌تر مقایسه کنید. گاهی نتیجه نشان می‌دهد تغییر روش، حتی با کرایه‌ی بالاتر، هزینه‌ی کل را کم می‌کند.

سع
نویسنده

سینا علی‌پور

بنیان‌گذار و معمار زنجیره تامین